Wat verandert er in 2018 op financieel gebied?

5 december 2017

Binnen enkele weken gaat het nieuwe jaar van start. Traditiegetrouw gaat dit gepaard met een aantal wijzigingen op financieel en economisch vlak. In 2018 is dit niet anders.

We lijsten de belangrijkste werven graag chronologisch voor u op:

  • Vanaf 1 januari

    • worden verpakte beleggings- en verzekeringsproducten transparanter en makkelijker vergelijkbaar;

    • gaan diverse maatregelen uit het zomerakkoord van start;

  • Vanaf 3 januari

    • worden beleggers nog beter beschermd dankzij de MiFID II-richtlijn;

    • zullen rechtspersonen die verrichtingen willen uitvoeren in financiële instrumenten een Legal Entity Identifier nodig hebben;

  • Tegen 13 januari dient de Europese betalingsrichtlijn PSD II te worden omgezet in nationale wetgeving;

  • Vanaf 1 februari wordt het gemakkelijker om van bank over te stappen;

  • Vanaf 1 mei wordt het insolventierecht gemoderniseerd;

  • Vanaf 25 mei worden de privacyrechten van individuen verder aangescherpt;

  • Vanaf 1 juli moeten aannemers zich verplicht verzekeren voor hun 10-jarige burgerlijke aansprakelijkheid;

  • Vanaf het najaar van 2018 willen de Belgische banken Instant Payments aanbieden.

PRIIPS

Op 1 januari treedt PRIIPS in werking. De Europese Verordening - languit Packaged Retail and Insurance Based Investment Products -wil de transparantie van verpakte beleggings- en verzekeringsproductenvergroten, en dit om de belegger beter te kunnen beschermen.

Hiervoor wordt het essentiële-informatiedocument (het zogenaamde KID of Key Information Document) ingevoerd. Het document bevat informatie over de aard, kosten en risico’s van het beleggings- of verzekeringsproduct en laat beleggers toe om de verschillende producten op de Europese markt met elkaar te vergelijken.

Voor de UCITS (Undertakings for Collective Investment in Transferable SecuritiesKIID documenten is er – in het kader van PRIIPS – een overgangsmaatregel tot eind 2019 voorzien. Deze documenten hoeven niet eerder vervangen te worden door een PRIIPS-KID.

Zomerakkoord 2017

Een aantal maatregelen uit het zomerakkoord treden normaliter in werking op 1 januari.

Een eerste maatregel betreft de nieuwe taks op effectenrekeningen, waarbij een taks van 0,15% zou worden geheven op effectenrekeningen met een waarde van meer dan 500.000 EUR. De modaliteiten waren begin december 2017 nog in discussie.

Daarnaast treden volgende maatregelen i.v.m. verschillende financiële producten in werking:

  • De vrijstelling van interesten op gereglementeerde spaardeposito’s wordt verlaagd van 1880 naar 940 EUR/jaar;

  • Dividenden van aandelen tot 627 EUR/jaar1 worden vrijgesteld van roerende voorheffing;

  • De beurstaks wordt verhoogd:

    • Het tarief op obligaties stijgt van 0,09% naar 0,12%;

    • Het tarief op aandelen verhoogt van 0,27% naar 0,35%;

  • Fondsen:

    • Kapitalisatiefondsen: de drempel van 25% van investeringen in schuldvorderingen2 wordt teruggebracht tot 10%. Bijgevolg is roerende voorheffing verschuldigd op het deel van inkomsten uit vorderingen in fondsen die voor meer dan 10% in schuldvorderingen beleggen;

    • De fiscale behandeling van gemeenschappelijke beleggingsfondsen of de zogenaamde dakfondsen (fondsen die voor rekening van beleggers beleggen in collectieve beleggingsinstellingen of ICB’s) wordt afgestemd op die van andere fondsen: naar de toekomst toe zullen zij onderworpen worden aan roerende voorheffing;

  • Pensioensparen zal via twee systemen kunnen:

    • bij een maximale som van 940 EUR/jaar geniet u 30% belastingvoordeel (fiscaal voordeel tot 282 EUR);

    • bij een som tot 1.200 EUR/jaar geniet u een voordeel van 25 % (fiscaal voordeel tot 300 EUR);

  • Er komt een nieuwe definitie voor “fondsen” voor de toepassing van de beurstaks zodat alle EU-fondsen op gelijke voet behandeld worden.

MiFID II

Op 3 januari treedt MiFID II in werking. De afkorting staat voor Markets in Financial Instruments Directive. Het gaat om een Europese richtlijn die de spelregels vastlegt die financiële instellingen moeten volgen als ze beleggingsproducten aanbieden of als ze daarover advies geven.

MiFID II is de opvolger van de MiFID I Richtlijn. De principes van MiFID I worden onder MiFID II behouden, maar ze worden op een aantal punten verder aangescherpt.

MiFID II omvat een reeks maatregelen die de bestaande bescherming van beleggers wil versterken:

  • Striktere regels voor de verkoop van complexe producten

  • Striktere procedures om ervoor te zorgen dat de juiste producten bij het gepaste doelpubliek terecht komen (product governance)

  • Invoering van een nieuw soort beleggingsdienst: onafhankelijk beleggingsadvies

  • Beperkingen op commissies die financiële instellingen kunnen betalen en ontvangen als zij beleggingsdiensten verstrekken

  • Versterkte zorgplicht voor verleners van beleggingsdiensten

  • Betere informatieverstrekking aan de klant

  • Meer transparantie over kosten

  • Meer vorming en opleiding voor het personeel

  • Striktere sancties en nieuwe bevoegdheden voor toezichthouders

  • Betere identificatie van opdrachtgevers van financiële transacties om marktmisbruik sneller op te sporen

  • Striktere regels voor telefoongesprekken en elektronische communicatie in het kader van beleggingsdiensten

Uitgebreidere informatie is terug te vinden via https://www.febelfin.be/nl/mifid-ii-komt-eraan-maar-wat-het.

LEI of Legal Entity Identifier

MiFID II voorziet dat banken en beleggingsondernemingen die transacties in financiële instrumenten verrichten, deze transacties moeten melden aan de bevoegde autoriteit (in België is dat de FSMA, Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten), en dit uiterlijk aan het einde van de volgende werkdag. Het doel hiervan is toezichthouders toe te laten om sneller instellingen te kunnen opsporen die betrokken zijn bij frauduleuze transacties, zoals misbruik van voorkennis of koersmanipulatie.

Een van de elementen die een financiële instelling moet melden is de identiteit van de opdrachtgever van de transactie. Voor een natuurlijk persoon volstaat het rijksregisternummer als identificatie, maar voor een rechtspersoon is voortaan een LEI of Legal Entity Identifier nodig: een alfanumerieke code met 20 tekens die op een duidelijke en unieke wijze elke juridische entiteit identificeert die actief is op de financiële markten.

Zonder LEI zullen rechtspersonen vanaf 3 januari geen verrichtingen meer kunnen uitvoeren in financiële instrumenten.

PSD II

Tegen 13 januari dient de Europese betalingsrichtlijn PSD II of Payments Services Directive II te worden omgezet in nationale wetgeving.

De omzetting gebeurt in België door 2 verschillende wetten:

  • Wet betreffende (o.a.) de vergunningsvereisten van nieuwe spelers of de zogenaamde Third Party Providers (bevoegdheid van minister van Financiën Johan Van Overtveldt)
  • Wet betreffende (o.a.) de consumentenbescherming (bevoegdheid van minister van Economie Kris Peeters)

PSD II voorziet dat kredietinstellingen toegang moeten verlenen aan Third Party Providers om enerzijds rekeninginformatie van klanten te consulteren, en anderzijds betalingen te initiëren, uiteraard mits akkoord van de klant.

Onder PSD II zullen deze Third Party Providers een vergunning moeten verkrijgen van een bevoegde autoriteit (in België is dat de NBB) en zich aan haar toezicht onderwerpen, net als alle andere dienstverleners op de betaalmarkt.

PSD II voorziet eveneens in een verbod op surcharging: een handelaar zal geen kost meer mogen vragen aan de klant voor een kaartbetaling aan zijn betaaltoestel.

Bankoverstapdienst

Veranderen van bank gaat vandaag makkelijk en snel. Vanaf 1 februari 2018 wordt dat echter nog eenvoudiger.

De consument moet zijn nieuwe rekeningnummer dan niet langer zelf meedelen aan zijn schuldeisers die met domiciliëring werken (bv. telecomoperator) en aan zijn terugkerende betalers (bv. werkgever). De nieuwe bank zal dat voor hem doen via de dienst Bankswitching.

Schuldeisers en betalers zullen een melding van bankoverstap daardoor niet langer rechtstreeks van hun klanten of betalingsgerechtigden krijgen, maar wel via Bankswitching.

Meer info vindt u op de website www.bankswitching.be.

Nieuwe wet op het insolventierecht

Op 1 mei 2018 treedt de nieuwe wet op het insolventierecht in werking. Het insolventierecht wordt hierdoor op verschillende punten gemoderniseerd:

  • Voortaan zullen meer ondernemingen, zoals vzw’s, een beroep kunnen doen op insolventieprocedures wanneer ze in moeilijkheden verkeren. Hierdoor worden op dat ogenblik hun schuldeisers beter beschermd en hun doorstartmogelijkheden verhoogd;

  • De tweede kansen voor gefailleerde ondernemers zullen verbeteren, dankzij onder meer de automatische kwijtschelding van schulden na gerechtelijke reorganisatie en na faillissement, en de uitsluiting van arbeidsinkomsten en erfenissen van de failliete boedel.

Meer info via https://www.febelfin.be/nl/ondernemingen-moeilijkheden-kunnen-zich-beroepen-op-eenvoudiger-en-doeltreffender-insolventierecht.

GDPR

Op 25 mei treedt de Europese Privacyverordening GDPR of General Data Protection Regulation in werking. Deze Verordening vervangt de bestaande Privacyrichtlijn uit 1995 en bevat een aantal grondige wijzigingen op het vlak van de omgang met persoonsgegevens.

De Privacyverordening versterkt de rechten van individuen als volgt:

  • Aanpassing van vorm en manier waarop toestemming dient verkregen te worden om (vooral) gegevens voor marketingactiviteiten te hergebruiken;
  • Beperkingen op het hergebruik van persoonsgegevens voor andere doeleinden waarvoor die oorspronkelijk zijn verstrekt (cfr. big data);
  • Nieuwe verplichtingen op het vlak van de omgang met gegevenslekken;
  • Versterking van het bestaande recht om te vragen dat persoonsgegevens worden gewist dankzij de invoering van een “recht om te worden vergeten”;
  • Het recht om persoonsgegevens die op de het individu betrekking hebben, over te dragen en te verplaatsen tussen instellingen (data portability).

Verplichte verzekering 10-jarige burgerlijke aansprakelijkheid in de bouwsector

Een bouwheer die een onroerend goed bouwt/verbouwt en hiervoor een kredietovereenkomst aangaat, moet vanaf 1 juli een verzekeringsattest voorleggen aan zijn kredietgever. Het attest moet bevestigen dat de aannemers en andere betrokken dienstverleners in de bouwsector een verzekering voor hun tienjarige burgerlijke aansprakelijkheid zijn aangegaan, en dit voor werken die gevolgen hebben voor de stabiliteit, soliditeit en waterdichtheid van het gebouw.

Instant Payments

De Belgische banken hebben de ambitie uitgesproken om tegen het najaar van 2018 de eerste Instant Payments aan te bieden.

Betalingen zullen dag en nacht en het hele jaar door verwerkt kunnen worden, ook op feestdagen en in het weekend. Bovendien zal het geld binnen enkele seconden op de rekening van de begunstigde staan, zelfs wanneer die een rekening bij een andere bank heeft.

De consument zal – met andere woorden – 7/7 en 24/24 instant geld kunnen overschrijven en ontvangen.

Meer uitgebreide informatie is terug te vinden op https://www.febelfin.be/nl/instantbetalingen-worden-realiteit-belgie.

 

1 Bedrag nog te bevestigen.

2 Voor toepassing van artikel 19 bis van het WIB (belasting van kapitalisatiebeveks die gedeeltelijk of volledig investeren in schuldvorderingen)

3 PRIIPS is enkel van toepassing op verpakte, gestructureerde producten en niet op gewone beleggingsinstrumenten zoals aandelen of obligaties.

Meer over: