Risicokapitaal in België: hoe onze positie verbeteren?

Febelfin richtte in 2014 een werkgroep op die onderzocht of Belgische ondernemingen een voldoende vlotte toegang tot risicokapitaal hebben. Tegelijk werd nagegaan welke rol de overheden, banken en investeerders in dit verhaal (kunnen) spelen.

Cijfermateriaal tussen 2008 en 2013 toont aan dat België terrein verliest binnen Europa op het gebied van risicofinanciering:

  • De opgehaalde middelen voor risicofinanciering liggen de laatste jaren significant lager in België dan in de meeste van onze buurlanden. Om aan te sluiten bij het Europees gemiddelde moeten Belgische risicokapitaalpartijen hun gemiddelde fundraisingactiviteit op jaarbasis verhogen van 330 miljoen euro naar 1,050 miljard euro.
  • Het niveau van investeringen door Belgische risicokapitaalverschaffers bevindt zich eveneens op een laag niveau, waardoor ondernemingen sterk afhankelijk worden van buitenlands risicokapitaal en al eens in buitenlandse handen overgaan.

Samen met een 20-tal specialisten die actief zijn in risicokapitaal  - als investeerder, academicus en/of business incubator - werd binnen Febelfin nagegaan hoe deze markt opnieuw uitgebouwd zou kunnen worden.

3 topprioriteiten

Uit de gesprekken kwamen drie topprioriteiten naar boven:

  • Het creëren van aantrekkelijke omgevingsfactoren (op juridisch, fiscaal, administratief vlak, …)
  • Het stimuleren van ondernemerschap
  • Het consolideren van het risicofinancieringsaanbod en het - op een efficiëntere manier -toegankelijk maken van dit aanbod

Bij deze laatste prioriteit werd concreet ingegaan op het brede maar sterk versnipperde aanbod van risicokapitaal in België. Hierdoor is een brede ontwikkeling mogelijk, weliswaar na een lang en moeilijk proces om de juiste financieringsprovider te vinden. Dit neemt niet weg dat er ook een aantal blinde vlekken in het financieringsaanbod zijn.

Lacunes in het aanbod

Met de invoering van de Basel III regelgeving en de daarmee gepaard gaande hogere kapitaalvereisten voor risicovolle activa, hebben banken hun (verhoudingsgewijs) grote durfkapitaalfondsen afgebouwd.

Gezien deze rol niet werd overgenomen door andere marktpartijen, blijkt het voor ondernemers vandaag moeilijker om bedragen boven de 1 miljoen euro aan te trekken. Kapitaalrondes van meer dan 1 miljoen euro behelsen immers een concentratierisico voor de Belgische fondsen, waarvan het merendeel een beperkte omvang heeft. Hierdoor moeten sterke groeiers hun groei afremmen of zich wenden tot buitenlandse investeerders.

Ook de regio speelt een rol: in Vlaanderen blijkt er meer (privé)durfkapitaal aanwezig. In Wallonië gaat het aanbod meer, doch niet alleen, uit van de overheid.

Resultaten studie

De volledige resultaten van het onderzoek zullen gepubliceerd worden op de website van Febelfin.

Wat zult u daar zoal in terugvinden?

  • De aanpak van de ons omringende landen.
  • Een uitgebreide beschrijving over hoe de drie hierboven topprioriteiten gerealiseerd kunnen worden.
  • Aanbevelingen zoals grotere fondsen met gereputeerd management, een grotere participatie van business angels en private investeerders in risicokapitaal en het intermediëren tussen vraag en aanbod van risicokapitaal.

“Het stimuleren van de markt voor risicokapitaal heeft een directe impact op groei en innovatie. Twee elementen waarnaar we op zoek zijn!”