MiFID II komt eraan, maar wat is het?

04/12/2017

Op woensdag 3 januari treedt de beleggersrichtlijn MiFID II in werking.

Kortweg kunnen we zeggen dat het een Europese richtlijn betreft die de spelregels vastlegt die financiële instellingen moeten volgen als ze beleggingsproducten aanbieden of als ze daarover advies geven.

Maar over MiFID is zoveel meer te vertellen. In drie episodes maken we u compleet wegwijs. Vandaag: wat is MiFID?

Wat is MiFID II?

De afkorting staat voor Markets in Financial Instruments Directive. Het gaat om een Europese richtlijn die de spelregels vastlegt die financiële instellingen moeten volgen als ze u beleggingsproducten aanbieden of als ze u daarover advies geven.

MiFID II is de opvolger van de MiFID I Richtlijn, die in 2007 in voege is getreden.

Op welke financiële producten en diensten heeft MiFID II betrekking?

MiFID II is van toepassing op beleggingsproducten: dus aandelen, obligaties en beleggingsfondsen. Voor andere financiële diensten, zoals betaaldiensten of kredieten, gelden andere regels. Ook voor het geld dat u op een spaarrekening hebt staan, gelden er aparte regels.

MiFID II geldt ook voor alle beleggingsdiensten: beursorders plaatsen en uitvoeren, advies verlenen over beleggingsproducten of individueel vermogensbeheer aanbieden.

Op wie is MiFID II van toepassing?

MiFID II is van toepassing op alle instellingen die professioneel beleggingsdiensten aanbieden. Ongeacht of u voor uw beleggingsdiensten een beroep doet op een bank, een beursvennootschap, een vennootschap voor vermogensbeheer en beleggingsadvies of een beheerder van een beleggingsfonds: u geniet steeds dezelfde bescherming.

Hoe zorgt MiFID II voor een betere bescherming van de belegger?

MiFID II omvat een reeks maatregelen die de bestaande bescherming van beleggers wil versterken:

  • Striktere regels voor de verkoop van complexe producten
  • Striktere procedures om ervoor te zorgen dat de juiste producten bij het gepaste doelpubliek terecht komen (product governance)
  • Invoering van een nieuw soort beleggingsdienst: onafhankelijk beleggingsadvies
  • Beperkingen op commissies die financiële instellingen kunnen betalen en ontvangen als zij beleggingsdiensten verstrekken
  • Versterkte zorgplicht voor verleners van beleggingsdiensten
  • Betere informatieverstrekking aan de klant
  • Meer transparantie over kosten
  • Meer vorming en opleiding voor het personeel
  • Striktere sancties en nieuwe bevoegdheden voor toezichthouders
  • Betere identificatie van opdrachtgevers van financiële transacties om marktmisbruik sneller op te sporen
  • Striktere regels voor telefoongesprekken en elektronische communicatie in het kader van beleggingsdiensten

Waarom is MiFID II er gekomen?

MiFID is niet nieuw. U bent al sinds 2008 beschermd door de MiFID I-regels. Zo zijn financiële instellingen al sinds MiFID I wettelijk verplicht om een beleggersprofiel op te maken. Ze moeten met andere woorden nagaan of u genoeg kennis en ervaring hebt met beleggingsproducten. Ze mogen u vervolgens enkel producten aanbieden die rekening houden met die kennis en ervaring.

Verstrekt uw financiële instelling u beleggingsadvies, dan moet zij nu reeds nagaan wat uw financiële situatie en beleggingsdoelstellingen zijn. De producten die u wenst, moeten geschikt zijn om die beleggingsdoelstellingen te halen (dit is de zogenaamde “zorgplicht”).

De principes van MiFID I worden onder MiFID II behouden, maar ze worden op een aantal punten verder aangescherpt. Door de financiële crisis is namelijk gebleken dat er op een aantal vlakken bijkomende bescherming nodig was.

Sommige beleggers investeerden in complexe producten die ze onvoldoende begrepen of hadden geen duidelijk zicht op de kostenstructuur van een beleggingsproduct. Ook kenden sommige producten aanzienlijke waardeschommelingen, waardoor ze voor bepaalde beleggers niet langer geschikt waren.

Ben ik als private banking-klant ook beschermd?

Absoluut. MiFID II maakt geen onderscheid tussen private banking-klanten en andere particuliere klanten: beide groepen genieten dezelfde bescherming.

MiFID II maakt daarentegen wel een onderscheid tussen professionele en niet-professionele klanten. Voor professionele klanten gelden er minder strenge regels. Als particulier kunt u het statuut van professionele belegger aanvragen, maar alleen onder strenge voorwaarden. Het is uw financiële instelling die moet nagaan of u aan die voorwaarden voldoet.

En als kmo?

Ja, ook kmo’s vallen onder de MiFID-regels, zelfs als ze de vorm hebben aangenomen van een vennootschap. Kmo’s genieten dus net dezelfde bescherming als particuliere klanten.

Ook als u met uw vennootschap bijvoorbeeld een cashoverschot zou investeren in een beleggingsfonds, valt u onder de bescherming van MiFID.

Vanaf wanneer is MiFID II van toepassing?

MiFID II treedt in werking op 3 januari 2018, maar de financiële instellingen bereiden zich al veel langer voor op de nieuwe regels. Er komt dan ook heel wat bij kijken. Ze moeten bijvoorbeeld het bestaande beleggersprofiel van hun klanten opnieuw herbekijken. Verder moeten ze nagaan of hun productgamma complexe producten bevat. Via bijkomende maatregelen moeten ze er dan voor zorgen dat ze dergelijke producten alleen aanbieden aan klanten die over voldoende kennis en ervaring beschikken.

Gaat MiFID II enkel over de bescherming van de belegger?

Nee, MiFID II is een heel diepgaande hervorming. De regels op het vlak van beleggersbescherming worden inderdaad verscherpt, maar MiFID II gaat ook over betere transparantie van de beurzen en financiële markten, en bevat regels over nieuwe vormen van beleggen zoals algoritmisch en geautomatiseerd handelen in effecten.

MiFID II, is dat niet vooral veel administratieve rompslomp voor klanten en financiële instellingen?

Voor een stukje wel, maar MiFID II biedt een noodzakelijke bescherming voor zowel de klant als de financiële instelling.

Als klant kan het inderdaad wat vervelend zijn dat de bank bijvoorbeeld vragen stelt over uw inkomsten en toekomstplannen wanneer u een aandeel of een beleggingsfonds wilt kopen. En voor een financiële instelling is het niet altijd eenvoudig om een klant op een spontane, vlotte manier te helpen.

Maar het is voor de financiële instellingen belangrijker om klanten hun vermogen en beleggingen verstandig en veilig te helpen beheren. Ze ondersteunen daarom de uitgangspunten van MIFID II: eerst en vooral een betere bescherming voor beleggers en daarnaast meer transparantie en concurrentie op de markt.

Meer over: