De financiële sector in 2018: bankieren voor de samenleving

25 april 2018

We leven in een nieuwe, steeds meer digitale wereld. Nieuwe technologieën hebben niet alleen onze denkwijze veranderd maar ook de manier waarop we met elkaar omgaan. Deze evolutie toont zich eveneens in de financiële sector. Klanten verwachten een instant en flexibele dienstverlening van hun bank, 24 op 24.

De financiële sector tracht – op maat van elk – een passend antwoord te bieden op deze veranderende verwachtingen. Deze uitdagingen veranderen echter niets aan de kerntaak van de sector: het omzetten van spaargeld in kredieten aan gezinnen, ondernemingen en overheden.

Financiering van de economie

De financiële sector heeft steeds zijn rol als motor van de economie gespeeld. Zowel gezinnen, ondernemingen als overheden doen een beroep op de financiële instellingen om hun projecten en dromen te kunnen realiseren.

In februari 2018 stond er 132,9 miljard EUR krediet aan ondernemingen1 uit, een stijging van 33% tegenover 10 jaar geleden. Zo’n 373.000 ondernemingen2 doen een beroep op een bancair krediet om hun bedrijf op te starten, uit te bouwen of te vernieuwen. Dat zijn vooral kleinere ondernemingen: van alle bancaire kredieten aan ondernemingen gaat drie kwart naar een micro-onderneming of een KMO. Zowat 25% gaat naar grote ondernemingen.

Kijken we naar de gezinnen, dan stond er in februari 2018 215,4 miljard EUR3 aan krediet uit. Ook hier is een sterke stijging merkbaar tegenover 10 jaar geleden: gezinnen nemen 54% meer bancair krediet op dan in 2008. 

Er zijn twee grote categorieën van kredieten te onderscheiden binnen het krediet aan particulieren: hypothecair krediet en consumentenkrediet.

Eind 2017 stond er voor 206 miljard EUR aan hypothecair krediet4 uit. 2017 was trouwens een recordjaar qua hypothecaire kredieten: 243.000 gezinnen gingen toen een hypothecaire kredietovereenkomst aan om hun droomproject te kunnen realiseren.

Wat het consumentenkrediet betreft, stond er in juli 2017 25,2 miljard EUR krediet5 uit. Vooral huishoud- en elektrische toestellen worden via een consumentenkrediet aangekocht. In 2017 werden voor deze categorie 232.000 kredieten aangegaan.

Deze sterke cijfers bewijzen dat zowel hypothecair krediet als consumentenkrediet een belangrijke schakel vormen binnen de economische groei. Daarom is het belangrijk dat krediet op een verantwoorde wijze wordt verleend en niet leidt tot overmatige schuldenlast. De financiële sector ziet dan ook sterk toe op de terugbetalingscapaciteit van zijn klanten.

Uit cijfers van de Centrale voor Kredieten aan particulieren (CKP) blijkt echter dat de Belgen geen torenhoge schuldenlast meetorst. Op een totaal van 11,2 miljoen kredietovereenkomsten staan er iets meer dan 540.000 betalingsachterstanden open. De cijfers omtrent de procedure van collectieve schuldenregeling tonen dan weer aan dat er in 2017 zo’n 6% minder aanvragen werden ingediend om een beroep te kunnen doen op de procedure (14.500 keer tegenover 15.400 in 2016).

In februari 2018 werd er tot slot ook 74,3 miljard EUR krediet aan overheden6 verleend. Die kredieten worden onder meer aan maatschappelijke projecten besteed zoals scholenbouw, de uitbouw van het wegennet, de vernieuwing van het openbaar vervoer, …

Een aparte categorie van financiering is de leasing van zowel roerende als onroerende goederen. Zowel ondernemers, overheden als gezinnen kunnen een gebouw, machine, auto, … leasen. In 2017 hebben ze dat in totaal zo’n 300.000 keer gedaan7.

Het totale uitstaande bedrag komt neer op 15,1 miljard EUR. Vooral roerende leasing (machines, voertuigen, …) is gegeerd met een uitstaand bedrag van 10,2 miljard EUR. Onroerende leasing (gebouwen) is goed voor 4,9 miljard EUR.

Digitalisering

Digitale kanalen winnen in onze huidige maatschappij steeds meer aan belang. Uit het Gemalto Generation banking report blijkt dat 68% van de jongeren mobiel bankiert. Maar niet alleen die generatie kiest voor digitaal: volgens the Boston Consulting Group bankiert meer dan 70% van de Belgen minstens 2 à 3 maal per maand digitaal.

De digitale interactie tussen bank en klant toont zich ook in de opmars van het mobiel en online bankieren. In 2017 telde Febelfin 5,88 miljoen abonnementen mobiel bankieren, wat neerkomt op een stijging van 1,3 miljoen tegenover een jaar eerder. Voor internetbankieren ging het om 12,1 miljoen abonnementen in 2017. 10 jaar eerder waren dat er 4,6 miljoen.

Om ervoor te zorgen dat de consument van vandaag én morgen zijn gading vindt, investeren banken massaal in nieuwe technologieën en in consumentvriendelijk bankieren. Blockchain, artificiële intelligentie en diensten zoals Payconiq en itsme zijn maar enkele voorbeelden.

De duidelijke switch naar het digitale voor dagdagelijkse bancaire activiteiten betekent echter niet dat in België enkel nog digitaal gebankierd kan worden. Zo hebben we in België 8.235 geldautomaten8 ter beschikking. De Belgische consument haalt gemiddeld 24 keer per jaar cash af voor een bedrag van 143 EUR. Op jaarbasis troont hij hiermee boven het Europese gemiddelde.

De Belgische klant kan vandaag nog steeds terecht in heel wat bankkantoren, 5.896 in 2017 om precies te zijn. Hiermee kent België een van de dichtste kantorennetten van Europa: met 603 kantoren per miljoen inwoners moeten we alleen Spanje en Cyprus laten voorgaan. In Nederland is dit slechts 102. Wel is het zo dat het aantal kantoren ook in België gestaag afneemt. Vorig jaar werd het kantorennet met 4,6% afgebouwd, een daling die in lijn ligt met de voorgaande jaren.

De sterke digitaliseringstrend en de daarmee gepaard gaande daling van het aantal bankkantoren gaat samen met een daling van de werkgelegenheid. In 10 jaar tijd kennen we 14.500 arbeidsplaatsen minder. Toch wil dit niet zeggen dat er geen tewerkstelling meer zal zijn in de toekomst binnen de financiële sector. Vast staat wel dat heel wat jobs een andere invulling zullen krijgen. De sector staat dus voor een grote uitdaging van herscholing en heroriëntering van een belangrijk deel van zijn medewerkers. In overleg met de sociale partners wil hij daar bij prioriteit werk van maken.

Meer info

Voor meer inlichtingen kunt u terecht bij Rodolphe de Pierpont, woordvoerder van Febelfin, via press@febelfin.be of op het centrale persnummer 02 507 68 31. 


1 NBB

2 Centrale voor kredieten aan ondernemingen (CKO), NBB

3 NBB

4 BVK

5 Centrale voor Kredieten aan particulieren (CKP), NBB

6 NBB

7 BLV

8 Met uitsluitend functie geldafhaling

Meer over: