"De Belgische fondsenmarkt blijft stabiel tijdens het derde kwartaal"

25/01/2017

Cijfers ICB-sector 3de trimester 2016

"De Belgische fondsenmarkt blijft stabiel tijdens het derde kwartaal" - Hugo Lasat, Voorzitter BEAMA

Het netto actief van de in België publiek verdeelde fondsen bevond zich met 169,3 miljard EUR op het einde van het derde kwartaal van 2016 in een status quo toestand in vergelijking met midden 2016.

Het netto actief van de fondsen die hoofdzakelijk beleggen in vastrentende effecten noteerde een inkrimping van 4,5% gedurende het derde trimester van 2016. Het netto actief van “balanced funds” en aandelenfondsen steeg daarentegen met 1,8%.

De obligatiefondsen kenden met 2,6 miljard EUR de grootste absolute stijging gedurende de periode juli – september 2016. De monetaire fondsen constateerden de grootste absolute daling ten gevolge van netto uitstroom.

In het segment van de (niet-openbare) institutionele fondsen werd per eind september 2016 voor 14,6 miljard EUR aan netto actief beheerd, en dit verspreid over 148 institutionele compartimenten van fondsen naar Belgisch recht.

Belgische fondsenmarkt1

De Belgische fondsenmarkt wordt gedefinieerd als ‘het in België openbaar verdeeld netto actief van fondsen naar Belgisch en buitenlands recht’. Hierbij rapporteert BEAMA over alle aandelenklassen van de openbare fondsen die in België gecommercialiseerd mogen worden.

Onderzoek van BEAMA toont aan dat de netto activa van de in België publiek gecommercialiseerde fondsen gedurende het derde kwartaal van 2016 met 0,2 miljard EUR, ofwel 0,1%, stegen. Hierdoor vertegenwoordigden de in België publiek gecommercialiseerde fondsen eind september 2016 169,3 miljard EUR.

De status quo situatie van de Belgische fondsenmarkt gedurende de periode juli – september 2016 wordt verklaard door netto inschrijvingen enerzijds en de evolutie van de obligatiemarkt anderzijds. Zo konden de obligatiefondsen, net als het voorgaande kwartaal, rekenen op belangrijke koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa. De aandelenfondsen en de gemengde fondsen op hun beurt zagen hun gecommercialiseerd vermogen stijgen onder impuls van netto inschrijvingen maar ten koste van de monetaire fondsen die belangrijke uitstromen optekenden.

De pensioenspaarfondsen kenden een merkbaar herstel tijdens het derde trimester van 2016. Zo sloten de pensioenspaarfondsen eind september 2016 af op een inlage van 17,2 miljard EUR. Hiermee lijkt het dipje van begin 2016 volledig hersteld en stevenen de pensioenspaarfondsen terug af op hun “all time high” van maart 2015, zijnde 17,4 miljard EUR.

Evolutie van de Belgische fondsenmarkt gedurende het laatste decennium

Percentage aan retail aandelenklassen2 op de Belgische fondsenmarkt

Fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende effecten, stegen de activa van de in België gecommercialiseerde obligatiefondsen met 2,6 miljard EUR, ofwel 8,0 %, gedurende het derde kwartaal van 2016 waardoor ze eind september 2016 uitkomen op een bedrag van 35,1 miljard EUR. Deze beweging is volledig toe te schrijven aan de koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa.

De netto activa van de monetaire of geldmarktfondsen tekenden een daling van 4,6 miljard EUR op, ofwel 36,5 %, gedurende de periode juli – september 2016. Deze beweging is het gevolg van netto terugbetalingen. Zo vertegenwoordigen de monetaire fondsen op het einde van het derde trimester van 2016 8,1 miljard EUR.
De geldmarktfondsen kenden tijdens de tweede helft van 2015 een belangrijke toename van hun netto actief ten gevolge van actief beheerde gemengde fondsen. Deze gemengde fondsen ruilen sinds 2016 hun onderliggende geldmarktfondsen terug in voor aandelenfondsen.

Als geheel daalden de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in vastrentende activa gedurende het derde kwartaal van 2016 met 4,5 %, waardoor hun gecommercialiseerd netto actief eind september 2016 uitkwam op 43,2 miljard EUR.

Fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten

Binnen de groep van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten (zoals bv. aandelenfondsen) werden enkel stijgende of stabiele tendensen opgetekend gedurende het derde kwartaal van 2016 en dit ten gevolge van de netto inschrijvingen.

De activa in België van de aandelenfondsen stegen met 0,7 miljard EUR, of met 1,7 %, in de periode juli – september 2016. Deze stijging is volledig toe te schrijven aan netto inschrijvingen. Eind september 2016 bedroeg het vermogen van de aandelenfondsen 45,2 miljard EUR.

Gedetailleerde evolutie van het gecommercialiseerde vermogen gedurende het laatste decennium

De categorie van de gemengde fondsen (inclusief de pensioenspaarfondsen) tekende een toename van 1,7 miljard EUR op tijdens het derde kwartaal van 2016 en dit onder impuls van netto inschrijvingen. Daarmee komt het gecommercialiseerde vermogen van deze fondsen uit op 71,4 miljard EUR per eind september 2016 en vormen ze de grootste activa klasse.

Binnen de categorie van de gemengde fondsen kenden de pensioenspaarfondsen een belangrijk herstel gedurende het derde kwartaal van 2016. De pensioenspaarfondsen vertegenwoordigden eind september 2016 een bedrag aan netto activa ten belope van 17,2 miljard EUR. Tijdens het derde kwartaal van 2016 kenden de pensioenspaarfondsen netto inschrijvingen ten belope van 5 miljoen EUR. Een belangrijke kanttekening hierbij is dat in de maand september een tweede maal de versnelde inning aan anticipatieve heffing werd afgehouden (cf. de 5 x 1% regel)3. Zonder deze versnelde inning zouden de netto inschrijvingen hoger geweest zijn.

De fondsen met kapitaalbescherming kenden tijdens het derde trimester van 2016 een status quo situatie en vertegenwoordigden een vermogen van 9,3 miljard EUR eind september 2016. Deze beweging is toe te schrijven aan een combinatie van netto terugbetalingen dewelke gecompenseerd werden door koerswinsten opgetekend door de onderliggende activa.

Globaal stegen de netto activa van de fondsen die overwegend beleggen in niet-vastrentende effecten gedurende het derde kwartaal van 2016 met 1,8 %, en waren ze eind september 2016 goed voor een gecommercialiseerd vermogen van 126,1 miljard EUR. Deze beweging wordt verklaard door de netto inschrijvingen.

Fondsen naar Belgisch recht

Openbaar verdeelde fondsen naar Belgisch recht

De openbare fondsen naar Belgisch recht waren eind september 2016 goed voor een totaal beheerd netto actief van 120,7 miljard EUR. Op datzelfde ogenblik vertegenwoordigden de pensioenspaarfondsen hierin 17,2 miljard EUR, ofwel 1/7de van de openbare fondsen naar Belgisch recht.

De berekening van de gemiddelde return van de pensioenspaarfondsen op jaarbasis per 30 september 2016 levert volgend resultaat op:

  • Op 1 jaar: +5,1 %
  • Op 3 jaar: +6,8 %
  • Op 10 jaar: +3,2 %
  • Op 25 jaar: +6,8 %

BEAMA heeft een boordtabel omtrent pensioenspaarfondsen ontwikkeld die als bijlage aan dit persbericht is toegevoegd. Dankzij deze boordtabel worden op kwartaalbasis de kerncijfers rond derde pijler pensioenspaarfondsen en hun evolutie op een beknopte manier visueel weergegeven.

Niet-openbaar verdeelde institutionele fondsen naar Belgisch recht

Sinds de uitvoerings-KB’s gepubliceerd werden in het Belgisch Staatsblad van 18 december 20074, kunnen investeringsvehikels ontwikkeld worden op maat van institutionele beleggers en dit onder de vorm van “Institutionele ICB met een veranderlijk aantal rechten van deelneming”. Deze institutionele fondsen zijn niet-openbare fondsen die dienen aangemeld te zijn bij de FOD Financiën.

Deze institutionele fondsen dienen niet verward te worden met de openbare fondsen met niet-retail aandelenklassen, die zijn aangemeld bij de FSMA.

Eind september 2016 vertegenwoordigden de 148 institutionele compartimenten naar Belgisch recht 14,6 miljard EUR aan netto actief. Deze fondsen spreken vele institutionele beleggers aan, mede doordat zij diepgang geven aan de institutionele markten op het vlak van financiële activa en pensioenvorming.

Meer informatie

Meer informatie kan worden verkregen via de vertegenwoordiging voor BEAMA:

of via de algemene perscontacten van Febelfin:

Deze en andere statistieken betreffende de ICB-sector, zijn beschikbaar op de website van de BEAMA (www.beama.be) onder de rubriek "Statistieken".

 

1 Conform de lijst van openbare instellingen voor collectieve belegging op de FSMA website.

2 BEAMA definieert retail aandelenklassen als zijnde aandelenklassen die mogen aangeboden worden aan particulieren, waarbij de minimale (initiële) inleg niet meer bedraagt dan 100.000 EUR en waarbij er geen bijkomende voorwaarden worden opgelegd door de beheerder van het fonds.

Tijdens de eerste jaarhelft van 2016 werden zodoende technische verfijningen in de statistieken van BEAMA doorgevoerd.

3 De regering besliste om de anticipatieve heffing op pensioenspaarfondsen te verlagen van 10% naar 8%. Tegelijkertijd wordt er wel voorzien in een versnelde inning van de anticipatieve heffing. Concreet houdt deze versnelde inning van de anticipatieve heffing in dat tijdens 2015, 2016, 2017, 2018 en 2019 de pensioenspaarders 1% anticipatieve heffing vervroegd moeten betalen op hun opgebouwde kapitaal per einde 2014. Op 60 jarige leeftijd zal het resterende saldo ingehouden worden.

4 Daarnaast bestaan nog andere niet openbare fondsen die privaat geplaatst worden.

Meer over: