Blockchain en regelgeving: enkel uitdagingen of ook opportuniteiten?

21/12/2016

De blockchain-technologie staat momenteel volop in de belangstelling en krijgt de jongste tijd alsmaar meer aandacht vanuit de effectenmarkten, zoals blijkt uit de talloze artikels die daarover verschijnen.

Vaak wordt gewezen op de kostenbesparingen die de blockchain-technologie kan opleveren, maar niettemin bestaan er maar weinig analyses omtrent de uitdagingen en kansen op het gebied van regelgeving.

In november 2016 publiceerde Euroclear dan ook een document met als titel ‘Blockchain settlement: regulation, innovation and application’ waarin het eventuele gebruik van distributed ledgers (DLT) op de post-trade markt vanuit juridisch oogpunt wordt bekeken. 

De bevindingen in het onderzoek van Euroclear steunen vooral op de bestaande regelgeving, maar toch wordt duidelijk gesteld dat het gebruik van de blockchain-technologie met verloop van tijd kan leiden tot een herziening van de regelgeving.

Hieronder staan de hoofdonderwerpen die in de studie aan bod komen:

  • de voordelen verbonden aan het gebruik van DLT’s voor de bewaargeving van effecten en de dienstverlening op het stuk van vereffening en levering;
  • de juridische vraagstukken waarmee de CSD’s (Central Securities Depositories) en de overige sectorspelers zouden kunnen worden geconfronteerd bij de ontwikkeling van de technologie;
  • de opdracht en de werkzaamheden van een eventuele nieuwe centrale autoriteit;
  • de toekomstige regelgeving die zal gelden voor instellingen die post-trade diensten  aanbieden in een DLT-omgeving.

In de studie wordt de aandacht gevestigd op verscheidene kernproblemen:

In de eerste plaats is het niet nodig dat voor het gebruik van DLT’s door een CSD specifieke regels worden uitgevaardigd. Het is immers de CSD als instelling die een vergunning moet krijgen en niet het technologieplatform. Euroclear ziet dan ook niet in wat het nut kan zijn van een nieuwe DLT-regelgeving op dat specifieke gebied.

Het tweede probleem is ontstaan omdat de huidige regelgeving niet is afgestemd op het gebruik van DLT’s op grote schaal in een post-trade omgeving. In dat opzicht blijven er nog veel belangrijke vragen onbeantwoord, onder meer omtrent de deelname van de centrale banken in een DLT-omgeving, de rechtszekerheid, de overstap naar de blockchain-technologie en de wisselwerking tussen systemen met en zonder DLT, de gegevensbescherming en het weerstandsvermogen ...

Dan is er ook nog de analyse van een DLT-oplossing in het licht van de juridische vereisten. Die analyse zal worden bepaald door de ‘use cases’ en de precieze inhoud van de oplossing. Het gaat om twee totaal tegengestelde invalshoeken. In het ene geval worden alle gegevensoverdrachten gedeeld met alle knooppunten met als hoeksteen de transparantie en de afwezigheid van een centrale autoriteit.

In het andere geval worden alle transacties verstuurd naar een centrale autoriteit voor validering en hebben de deelnemers enkel toegang tot de gegevens die ze zelf hebben aangebracht. In het onderzoek wordt ook gesteld dat de ingebruikneming van DLT’s hoe dan ook een invloed zal hebben op de rol van de CSD’s.

In bepaalde gevallen kunnen bepaalde diensten daardoor overbodig worden, in andere gevallen zou er dan weer een behoefte aan nieuwe diensten ontstaan. In elk geval is het volgens  Euroclear duidelijk dat er heel weinig kans bestaat dat de CSD’s zullen werken met een volledig gedecentraliseerd systeem zonder centrale autoriteit.

Ten slotte zouden de regelgevers die verantwoordelijk zijn voor de bescherming van de beleggers en het behoud van de financiële stabiliteit, zich kunnen buigen over de juridische vragen die deze nieuwe technologie oproept. In het onderzoek wordt zelfs rekening gehouden met een herziening of volledige herwerking van de regelgeving op Europees en mondiaal niveau op lange termijn. 

Klik hier om het volledige rapport te lezen.

Meer over: